TÔI LÀ MỘT FREELANCER TỰ DO

bởi Phúc – bị cuồng tự do

Freelance – là một thể loại công việc tự do, hầu hết được làm theo dự án, mang lại cho người làm tự do – freelancer môi trường, địa điểm cũng như thời gian làm việc tự do, không bị giới hạn như các công việc fulltime văn phòng. Tuy nhiên, sự tự do mà Phúc muốn ‘khoe khoang’ ở đây không chỉ dừng lại ở ‘level’ kể trên, mà còn một chút tự do về mặt tâm trí và tự do trong các lựa chọn.

Công việc phụ của Phúc là thiết kế đồ họa và điều phối công việc từ xa, còn công việc chính là… thích gì thì làm nấy, miễn là làm nó xong không bị mấy chú công ăn bắt vào đồn :)))) Đối với thể loại nhân viên thuộc về công ty của chính mình cộng với chuyên môn là đi nhận dự án về làm như Phúc thì yêu cầu công cụ làm việc chỉ cần một cái máy tính, một cái điện thoại và một mạng wifi mạnh là đủ rồi.

Nếu bỏ qua các cuộc họp mặt trực tiếp với khách hàng, những chuyến công tác đã đặt lịch trước thì Phúc hầu như tự do về mặt thời gian, địa điểm cũng như môi trường làm việc. Và khi mọi thứ thường ngày, từ công việc, đến cuộc sống không bị quá bó buộc, kiểu gì trong đầu, trong tư tưởng cũng phải lòi ra được vài thứ mới mẻ, và chính sự tự do về thời gian, môi trường làm việc là nền tảng để Phúc có thêm được chút sự tự do trong tâm trí và sự lựa chọn.

1. Tự do về thời gian

Đầu tiên, sự tự do về mặt thời gian – có vẻ giống mấy bác nông dân – Phúc có thể làm việc bất cứ lúc nào mình muốn, điều này đồng nghĩa với việc có thể tự do chọn khoảng thời gian làm việc phù hợp với đồng hồ sinh học của cơ thể, để đạt hiệu quả cao nhất. Ví dụ, với cơ thể Phúc, cứ phải đến buổi chiều thì não mới có thể sản xuất ý tưởng, nên mình sẽ sắp xếp các công việc cần sáng tạo làm vào buổi chiều, các công việc thiên về phân tích, tính toán hay lặp đi lặp lại vào các buổi khác trong ngày.

Nhưng chính sự tự do về thời gian cũng là một cái bẫy nguy hiểm nếu bạn không biết tự giới hạn bản thân vào một luật lệ nhất định. Trong khoảng thời gian vừa mới chân ướt chân ráo tập làm freelance, sau khi nhận dự án về, Phúc sẽ chơi thả cửa vào những ngày đầu và vắt chân lên đầu để chạy khi dealine đã dí sát cổ. Nên bất cứ một cuộc chơi nào cũng cần có những luật chơi nhất định, nhưng điều sung sướng của freelancer là được đặt ra luật chơi cho chính mình.

Sự tự do về mặt thời gian giúp Phúc có thể sắp xếp thứ tự công việc một cách cực kỳ linh hoạt mà hầu như không bị bó buộc gì nhiều. Sau một thời gian bị ăn hành ngập mặt vì việc thì ít, nhưng khổ nỗi nó không chạy thì Phúc cũng rút ra cho mình được chút kinh nghiệm trong việc sắp xếp công việc của các dự án, và khi mọi việc vẫn chạy trơn tru với khoảng thời gian vừa đủ, Phúc sẽ có khá nhiều thời gian để tập trung phát triển bản thân, để ăn chơi, thực hiện các dự án cộng đồng, đọc sách, kết nối để make some crazy ideas hoặc làm bất cứ thứ gì mình thích. Sự tự do về mặt thời gian giống như con dao hai lưỡi, điều quan trọng là mình phải nắm đằng chuôi (có thể sau nhiều lần đứt tay vì cầm nhầm lưỡi dao).

2. Tự do về địa điểm

Nếu không kể những buổi họp phải lết xác lên họp trực tiếp với khách hàng, hoặc mấy bữa đi công tác theo kế hoạch, thì Phúc có thể lựa chọn bất kỳ một địa điểm nào để làm việc, miễn nó phải phù hợp với công việc mình chuẩn bị làm. Với bản tính ham chơi đã ăn vào máu thì Phúc khó có thể nằm vùng một nơi nào đó quá lâu, nên thật tuyệt vời nếu vừa có thể lượn lờ đâu đó đổi gió, vừa có thể hoàn thành công việc và hốt tiền kiếm sống. Việc lựa chọn địa điểm làm việc của Phúc khá ngẫu hứng, nếu làm biếng thì cắm ở Sài Gòn, sợ nóng quá thì lượn lên Đà Lạt, chán rừng rú thì vòng xuống Nha Trang… Ở đâu cũng được, miễn công việc vẫn chạy là được.

Việc tự do lượn lờ đây đó vừa giúp Phúc thỏa mãn bản tính ham chơi của mình, vừa giúp Phúc nghĩ ra cực nhiều ý tưởng mới và với ngành sáng tạo thì việc sáng tạo ra cái mới là yếu tố sống còn để tồn tại. Bằng việc tích lũy kiến thức, kinh nghiệm qua nghe, nhìn, trải nghiệm thì việc nội việc kết hợp những thứ đã sẵn có trong đầu đã tạo thành vô số những mối quan hệ chằng chịt rồi, và đôi khi mấy cái mới lạ nó chỉ nằm đâu đó trong cái ‘đống’ chằng chịt đấy thôi.

Ngoài ra, để tận dụng thú vui đây đó của mình thành thứ gì có ích hơn, thì Phúc còn đăng ký làm Google Local Guide, đăng bán vài tấm ảnh chụp được lúc xuất thần trên Shutterstock, tư vấn vài tuor ăn chơi nghỉ dưỡng cho bạn bè hoặc chia sẻ chút trải nghiệm về dịch vụ cho một số dự án phát triển du lịch.

Sự tự do về mặt địa điểm tạo điều kiện cho sự tự do trong việc lựa chọn môi trường làm việc. Nhưng khác với việc lựa chọn địa điểm một cách ‘khá tùy hứng’, Phúc lựa chọn môi trường làm việc khá kỹ càng vì nó sẽ tác động đến hiệu quả của công việc đang làm. Môi trường làm việc của Phúc khá đa dạng, nếu muốn tập trung vào công việc, Phúc sẽ rúc vào một góc của ‘cafe quán quen’, khi bị sợ tiêp xúc với loài người, Phúc sẽ ăn nằm ở nhà hoặc chui rúc trong mấy homestay rừng rú trên Đà Lạt, khi deadline của khách hàng quá gấp thì xin một góc trong văn phòng của họ là một lựa chọn sáng suốt… Sự tự do về mặt môi trường làm việc tạo điều kiện cho Phúc đạt được hiệu quả cao nhất trong công việc.

3. Tự do trong tâm trí

Khi càng ít phụ thuộc, bạn càng tự do, khi công việc và cuộc sống thường nhật không có quá nhiều ràng buộc, bạn sẽ càng làm chủ được bản thân mình, tâm trí của bạn sẽ ‘tự động’ rộng mở. Khi ‘đã lỡ’ vượt qua những giới hạn bình thường rồi, chắc chắn bạn sẽ dễ dàng phá bỏ được những giới hạn khác, và khi càng ít giới hạn, tâm trí bạn càng tự do.

Việc lượn lờ đây đó giúp Phúc nhìn được nhiều thứ, nghe được nhiều điều, trải được nhiều chuyện, tiếp xúc với nhiều người, xử lý nhiều tình huống, tất cả những điều đó bắt Phúc phải ‘open my mind’ một cách tự động để chào đón những ý tưởng mới, những góc nhìn khác lạ, những quan điểm trái chiều. Bằng việc bước ra khỏi vùng an toàn của bản thân bằng cách thử những việc trước giờ mình vẫn e dè, bạn sẽ dễ dàng mở rộng tâm trí của mình dễ dàng hơn bình thường rất nhiều.

Việc tự do chủ động thời gian để… ‘bà tám’ với nhiều người, nghe họ ‘bán than’ (than thở), đi nhiều nơi để chứng kiến nhiều cách mà mọi người hành xử giúp Phúc học hỏi được nhiều điều, dễ dàng đứng vào vị trí của mọi người và cảm thông với họ hơn bình thường.

Bằng việc có thể tự do lựa chọn thời gian và môi trường thích hợp với bản thân và từng loại công việc sắp làm, Phúc sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất để đầu óc và cơ thể được chìm đắm vào dòng chảy suy nghĩ (flow) của chính mình, khi tâm trí được tự do ‘xuôi theo’ một dòng chảy đầy cảm hứng mà không bị ngắt quãng bởi bất kỳ distraction nào kết hợp với một cơ thể sảng khoái, bạn sẽ chỉ tập trung hoàn toàn vào việc cần làm, vào hiện tại và kết quả cuối cùng, cỗ máy trong bạn sẽ làm việc hết công suất trong sự ‘sung sướng và hạnh phúc ngập tràn.

4. Tự do trong sự lựa chọn

Với Phúc, chẳng có gì vui sướng hơn việc được tự do lựa chọn làm những gì mình muốn làm, dẹp sang bên những công việc chán ngắt, tự do chọn lựa những công việc đầy cảm hứng, từ chối những dự án nhàm chán, tự do lựa chọn những dự án có ích, từ chối những công việc vô bổ, tự do chọn partner kéo level bản thân lên, từ chối những partner đẩy mình chậm lại.

Sự tự do trong việc lựa chọn, ngược lại, mang lại sự tự do trong việc hoạch định thời gian, địa điểm, môi trường làm việc và cả sự tự do trong tâm trí nữa. Việc chỉ tập trung vào việc tìm kiếm và tự do lựa chọn những điều mình muốn cho phép Phúc có thể hoạch định thời gian hợp lý nhất, lựa chọn những môi trường thích hợp với từng hoàn cảnh nhất định.

Nhưng sự tự do trong lựa chọn cũng là con dao 2 lưỡi, khi bạn có quá nhiều sự lựa chọn, bạn sẽ càng khó ra quyết định, bạn rất dễ lạc hướng nếu trên con đường của bạn có quá nhiều ngã rẽ mà ngã rẽ nào bạn cũng có thể đi. Cái gì tự do quá cũng không tốt, chỉ có tự do trong khuôn khổ mới mang lại kết quả tốt nhất, nhưng khuôn khổ đó là gì thì là cả một vấn đề to bự mà Phúc vẫn chưa thể tìm được cách giải quyết rốt ráo.

Chính sự tự do trong tâm trí và sự lựa chọn, bằng cách nào đó giúp Phúc, ngược lại, có được sự tự do trong việc hoạch định thời gian làm việc, lựa chọn nơi làm việc và cả môi trường làm việc nữa. Việc chỉ chú trọng vào nơi làm việc thích hợp, bỏ qua mọi giới hạn khác, giúp Phúc khám phá ra nhiều sự địa điểm làm việc lý thú như: trong phòng họp của khách hàng; đâu đó giữa rừng thông cạnh hồ Tuyền Lâm; một góc nhỏ trong văn phòng làm việc của đứa bạn mà bằng một cách thần kỳ nó đưa được mình vào; hoặc xa xôi hơn là một góc nào đó ở bất cứ nơi nào Phúc đã đi qua.

Việc liều lĩnh nhận nhiều dự án thiết kế ở các lĩnh vực khác nhau, tạo ra sản phẩm dưới nhiều hình thức khác nhau cũng giúp tâm trí Phúc được rộng mở, góp phần tạo ra sự tự do trong tâm trí. Trước khi bắt tay vào làm một sản phẩm gì đó, bước quan trọng nhất, Phúc phải thực hiện nghiên cứu insight mọi thứ liên quan đến cái mình cần thiết kế, điều đó giúp Phúc tiếp thu cực mọi thể loại kiến thức ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ bất động sản, ngân hàng, đến nông sản hữu cơ, rồi ngành F&B, thức ăn nhanh, rồi xuất bản, cho đến các kiến thức y học, vắc xin…. Và biết đâu một ngày nào đó, biết đâu các kiến thức về vắc xin kết hợp với fastfood để tạo nên một thứ gì cực ngầu thì sao. Khi đầu bạn được ‘nhồi nhét’ càng nhiều hiểu biết, bạn sẽ càng tự do trong tâm trí.

5. Tôi đang là một freelancer tự do

Mặc dù Phúc mới chập chững bày đặt làm tự do, rồi làm chủ các kiểu được hơn 2 năm thôi, vẫn còn quá nhiều thứ cần phải học, quá nhiều skill cần phải thực hành, và chưa chắc sự tự do của bản thân hiện giờ đã tốt nếu nhìn từ một góc độ khác hoặc một phiên bản Phúc xịn hơn của tương lai nhìn lại, nhưng ít nhất những sự tự do này giúp Phúc đang sống mỗi ngày tràn đầy năng lượng (chỉ trừ một vài ngày tuột mood), thúc đẩy bản thân tiến bộ hơn mỗi ngày, hiểu rõ bản thân hơn qua mỗi ngày, trải nghiệm nhiều hơn trên con đường mình đã chọn, đã thế còn có thể sắp xếp được thời gian để chém gió như lúc đang viết bài này nữa chứ :))))